Suchość pochwy - gdy fizjologia szwankuje...

 

Możliwe przyczyny problemu na różnych etapach życia; wpływ antykoncepcji, okresu laktacji i menopauzy; jak sobie radzić

Suchość pochwy jest problemem, który dotyczy coraz większej liczby kobiet. Powoduje on dolegliwości zarówno ze strony fizycznej, jak i psychologicznej. Zwykle nie można wskazać jednej przyczyny tego stanu - na wystąpienie suchości pochwy mogą wpływać różne czynniki.

Prawidłowe nawilżenie
Aby omówić problem zaburzeń w nawilżeniu pochwy, należy najpierw przedstawić czym jest naturalna wydzielina pochwy i co odpowiada za jej powstanie. Wydzielina pochwy jest przesiękiem śluzowym z doskonale unaczynionej ściany pochwy, która ma za zadanie nawilżyć pochwę i ułatwić stosunek seksualny. Jej wygląd, konsystencja, gęstość, kolor i zapach zmieniają się w zależności od dnia cyklu menstruacyjnego lub diety. Zdrowa wydzielina pochwowa odznacza się  kwaśnym pH, ale wskaźnik ten może zmieniać się pod wpływem infekcji bakteryjnych

Za odpowiednie nawilżenie pochwy odpowiedzialne są hormony żeńskie - estrogeny. To one  poprzez swoje działanie troficzne, odpowiedzialne są za odpowiednie ukrwienie ścian pochwy, co umożliwia wytworzenie się wydzieliny pochwowej.
Zwiększone przekrwienie pochwy podczas efektywnej stymulacji seksualnej powoduje, iż przesięk błony śluzowej pochwy jest bardzo obfity. Kiedy kobieta jest podniecona, pierwszym objawem tego stanu jest zwiększona wilgotność pochwy i sromu. Wydzielina najpierw znajduje się tylko w pochwie, w miarę wzrastania podniecenia śluz zaczyna wypływać na zewnątrz. Umożliwia to wprowadzenia członka do pochwy, a następnie ułatwia ruchy frykcyjne fallusa.

Gdy fizjologia szwankuje
Problem z suchością pochwy występuje wtedy, kiedy wydzielanie śluzu pochwowego jest niewystarczające.
Konsekwencje tego stanu mogą dotykać sfery seksualnej i zaburzać współżycie, ale mogą również powodować dolegliwości natury fizycznej: np. świąd, pieczenie, podrażnienie, a w skrajnych przypadkach nawet ból przy chodzeniu. Problem suchości pochwy może występować z różnym natężeniem, od okresowego odczuwania suchości po stały dyskomfort, który uniemożliwia normalne funkcjonowanie. W przypadku występowania suchości pochwy możemy mówić o bolesnych stosunkach seksualnych, czyli o tzw. algopareunii. Ten problem dotyka mniej więcej 20% kobiet na różnych etapach życia. Podstawowym warunkiem wyleczenia suchości pochwy i bolesnego współżycia jest właściwa diagnoza.

Wszystkie czynniki, które powodują obniżenie się poziomu estrogenów w organizmie kobiety, w konsekwencji sprawiają, że wyprodukowana zostaje niewystarczająca ilość śluzu pochwowego. Najczęstszą przyczyną obniżenia poziomu estrogenów jest  zanikanie czynności hormonalnej jajników. W czasie przekwitania spada produkcja niektórych hormonów, w tym również estrogenów. Ten proces zaczyna się już w okresie premenopauzy. Pochwa nie utrzymuje swojego normalnego poziomu nawilżenia i nie zapewnia odpowiedniej wilgotności podczas stosunku seksualnego. Nabłonek pochwy staje się coraz cieńszy i suchszy. Powierzchnia tkanek wewnątrz pochwy staje się mniej rozciągliwa, a nabłonek coraz cieńszy i bardziej wrażliwy na urazy. Brak pałeczek kwasu mlekowego, który ułatwia wtargnięcie innych bakterii  może prowadzić w konsekwencji do zanikowego zapalenia pochwy. Mniej elastyczna powierzchnia jest bardziej podatna na urazy podczas stosunków płciowych.

Jeśli myślisz, że problem suchości pochwy dotyczy tylko kobiet po pięćdziesiątce, to jesteś w błędzie. Istnieją inne czynniki, które na różnych etapach życia mogą zmniejszać poziom estrogenów w organizmie. W czasie ciąży poziom  tych hormonów  wzrasta, więc większość kobiet nie skarży się na problemy z suchością pochwy w tym okresie. Znacznie częściej dochodzi wtedy do zwiększenia wydzieliny pochwowej. Jednak po urodzeniu dziecka, poziom estrogenów gwałtowanie spada. W okresie tym zwiększa się poziom prolaktyny w organizmie, czyli hormonu, który jest odpowiedzialny za laktację. Jeśli po narodzinach postanowiłaś karmić piersią, może okazać się, że również doświadczysz czasowego problemu z suchością pochwy, bo poziom  gonadotropin i w konsekwencji estrogenów jest mniejszy.  Okres karmienia jest przeciwwskazaniem do terapii estrogenami głównie z tego powodu, że przedostają się one do pokarmu i działają również na dziecko Z tego powodu nie jest możliwe stosowanie preparatów zawierających estrogeny (np. środków antykoncepcyjnych mających w swoim składzie estrogeny) podczas karmienia piersią. Dopuszczalne jest jednak krótkotrwałe stosowanie preparatów estriolu (np. Gynoflor – jest to lek, który niestety wymaga recepty). Samodzielnie i bez konieczności konsultacji z lekarzem możesz spróbować używać Feminellę hyalosoft na zmianę z Feminellą Vagi  C; są to preparaty, które otrzymasz w aptece bez recepty.

Uwaga na leki
Odczucie niedostatecznego nawilżenia pochwy może być również spowodowane stosowaniem niektórych lekarstw. Niekiedy niedostateczne nawilżanie pochwy może wystąpić podczas korzystania z antykoncepcji hormonalnej. Jeśli tabletki są źle dobrane i powodują takie objawy, warto porozmawiać z ginekologiem i rozważyć ich zmianę. Również inne leki mogą wysuszać śluzówkę pochwy (np. leki antyalergiczne czy antybiotyki). Problem z suchością może być także efektem zabiegów lekarskich przeprowadzanych na wewnętrznych narządach rodnych. W niektórych przypadkach również stosowanie tamponów może przyczyniać się do wystąpienia suchości. Wreszcie, nierzadko dyskomfort i suchość w obrębie sromu i pochwy mogą być efektem uczulenia na włókna lub  substancje zapachowe we wkładkach higienicznych, na środki do higieny intymnej, na proszki do prania i na kosmetyki.

Problem psychosomatyczny
Oprócz przyczyn organicznych powodem kłopotów z nawilżeniem pochwy może być stres lub przemęczenie. Codzienne problemy mogą uniemożliwić Ci odprężenie się w czasie stosunku seksualnego. U niektórych kobiet mogą również wystąpić zaburzenia zespołu gotowości seksualnej. Strach przed bólem hamuje podniecenie i naturalne nawilżenie. Brak odpowiedniej stymulacji, zbyt krótka gra wstępna lub osobiste lęki kobiety, która nie jest gotowa na współżycie seksualne, może skutkować trudnościami w pobudzeniu. Zwykle mamy wtedy do czynienia ze znacznym spadkiem pożądania. Brak pożądania wynikający z rożnych przyczyn i fizyczne zmęczenie są najczęstszymi przyczynami psychogennych zaburzeń podniecenia seksualnego i związanej z nim reakcją braku zwilżania.
Jeśli powodem niedostatecznego nawilżenia są problemy natury psychologicznej, pomocna może być wizyta u psychologa lub seksuologa i szczera rozmowa pomiędzy partnerami.

Leczenie suchości pochwy
W przypadku, gdy przyczyną dolegliwości jest zmniejszenie się poziomu estrogenów podczas menopauzy, pomocna może okazać się hormonalna terapia zastępcza. Dzięki zastosowaniu odpowiednich preparatów poziom estrogenów wraca do normy. Oprócz rozwiązania problemu z suchością pochwy pomoże ona zmniejszyć inne objawy, które występują podczas przekwitania. Jeśli kobieta nie jest zdecydowana na doustne przyjmowanie hormonów można zastosować dopochwowe preparaty zawierające estrogen. Te produkty zawierają niskie stężenie hormonów, które wystarczą do cofnięcia zmian w obrębie dróg rodnych, ale nie wpływają na zahamowanie innych symptomów menopauzy. Miejscowe preparaty z estrogenami mogą mieć formę kremów, tabletek, globulek lub krążków dopochwowych. Są one przepisywane przez lekarza.

Możesz również sięgnąć po preparaty, które są dostępne w aptekach bez recepty, czyli lubrykanty, prezerwatywy ze środkiem nawilżającym (uwaga! mogą uczulać i dać odwrotny efekt) oraz żele, stosowane w trakcie  współżycia seksualnego, które jednak działają krótkotrwale. Masz także do wyboru globulki dopochwowe, które stosuje się przed snem, a ich działanie jest znacznie dłuższe i efektywniejsze. Ważne jest, aby taki preparat zawierał silnie nawilżające substancje, takie jak kwas hialuronowy, który działa nie tylko nawilżająco, ale także regenerująco i przeciwzapalnie. Przykładem takiego produktu są globulki Feminella Hyalosoft. Preparaty tego typu stanowią dobre rozwiązanie dla kobiet, które nie chcą, albo nie mogą stosować leków hormonalnych. Są one polecane nie tylko dla kobiet w okresie menopauzy, ale również dla tych, które stosują antykoncepcję hormonalną lub są po porodzie.

Badania pokazują, że w profilaktyce suchości pochwy bardzo ważna jest także regularna aktywność seksualna i dbanie o prawidłową higienę pochwy, co zmniejsza  ryzyko obkurczenia i ścienienia ścianek pochwy oraz pomaga utrzymać niskie pH.
Problem niedostatecznego nawilżania pochwy jest bardzo uciążliwą dolegliwością, ale na szczęście znamy już mechanizmy, które przyczyniają się do jej powstania i potrafimy skutecznie rozwiązać ten problem. Dzięki zastosowaniu odpowiednich środków, takich jak Feminella Hyalosoft, będziesz mogła w pełni cieszyć się swoim życiem seksualnym.

Bibliografia:
Harvardzka Encyklopedia Zdrowia Kobiet, Karen J. Carlson, Stephanie A. Eisenstat, Terra Ziporyn, Warszawa 2000
Jestem za młoda, żeby się zestarzeć. Zdrowie kobiety po 40., Judith Reichman, Warszawa 2000
Menopauza. Zwięzły poradnik, Amerykańskie Towarzystwo Lekarskie, Warszawa 2000
Podręczna Encyklopedia Zdrowia, Verena Corazza, Renate Daimler i inni, Katowice 1995
Seks po 50, Ruth K. Westheimer, Warszawa 2006