Kobieta pod lupą

 

Zobacz jak wyglądają w dużym powiększeniu sprzymierzeńcy i wrogowie ekosystemy pochwy.

W niniejszym artykule pokażemy zdjęcia mikroskopowe drobnoustrojów i mikroorganizmów występujących w pochwie kobiety. Będą to zdjęcia, które obrazują stan prawidłowy, jak i patologiczny - odpowiedzialny za objawy chorób intymnych.
 


Prawidłowa mikroflora pochwy – pałeczki kwasu mlekowego.

Na powyższym zdjęciu wyraźnie widoczne są skupiska pałeczek kwasu mlekowego. Pałeczki kwasu mlekowego (Lactobacillus acidophilus) są głównym drobnoustrojem prawidłowej biocenozy pochwy u kobiet w okresie dojrzałości płciowej. Bakterie Lactobacillus acidophilus nadają właściwe pH środowisku pochwy (jego optymalny poziom plasuje się pomiędzy 3,6-4,5). Właściwe pH pochwy to fizjologiczny mechanizm obronny, chroniący przed zakażeniami drobnoustrojami chorobotwórczymi. Zaburzenie naturalnej biocenozy pochwy, w której powinny dominować właśnie „dobre” bakterie kwasu mlekowego, otwiera drogę dla wielu infekcji. Bakterie Lactobacillus acidophilus są zwane także pałeczkami Döderleina (od nazwiska ich odkrywcy).3

Bakterie Lactobacillus acidophilus, dzięki różnym mechanizmom antagonistycznym (produkcja kwasów organicznych, H2O2, bakteriocyn), ograniczają namnażanie się innych mikroorganizmów, które bytują w drogach rodnych i zmniejszają prawdopodobieństwo zakażenia patogenami przenoszonymi drogą płciową (sexually transmitted infections – STI)

 

 

 

 

Prawidłowy nabłonek pochwy.

Zdjęcia obrazują wygląd prawidłowego, zdrowego nabłonka wielowarstwowego płaskiego pochwy:

Powiększenie 420x Powiększenie 300x
Powiększenie 800x Powiększenie 870x

Infekcja grzybicza.
Grzybica (kandydoza, drożdżyca) pochwy najczęściej związana jest z nadmiernym wzrostem grzybów z rodzaju Candida: C. albicans, C. glabrata, C. tropicalis, C. crusei, C. parapsilosis. Grzyby z rodzaju Candida wykazują duże powinowactwo z błonami śluzowymi i wilgotnymi powierzchniami skóry. Są one odpowiedzialne za 80-95% zakażeń grzybiczych pochwy. Znacznie rzadziej infekcję grzybiczą wywołują promienice Actinomyces Geotrichum, Aspergillus. Wśród zakażeń grzybami z rodzaju Candida gatunek C. albicans stanowi 70% wszystkich infekcji. Należy jednak zauważyć, że grzyby z rodzaju Candida są organizmami saprofitycznymi człowieka: bytują na skórze i błonach śluzowych i stanowią także część prawidłowej flory pochwy u około 25% kobiet. Mikroorganizmy te mogą ponadto występować w przewodzie pokarmowym, głównie w jamie ustnej i odbytnicy.

Powierzchnia nabłonka płaskiego pochwy w czasie
infekcji grzybiczej. Powiększenie 200x                          
Blastospory Candida albicans leżące na komórce
nabłonka płaskiego. Powiększenie 1770x
Strzępka grzyba przebijająca komórkę
nabłonka. Powiększenie 5000x
Długa strzępka grzyba przechodzi pomiędzy
komórkami powodując zniszczenie struktury
nabłonka płaskiego pochwy. Powiększenie 550x

Infekcja bakteryjna.

W przebiegu bakteryjnego zakażenia pochwy (BV) dochodzi do redukcji liczebności zaprezentowanych wcześniej bakterii Lactobacillus spp., w szczególności szczepów wytwarzających H2O2, a w zamian następuje niekontrolowane namnażanie się innych, niepożądanych bakterii, głównie: Gardnerella vaginalis, A. vaginae, Mobiluncus mulieris, Mobiluncus curtisi, Prevotella disiens, Prevotella bivia, Peptostreptococcus spp., Veilonella parvula, Eubacterium lentum, Fusobacterium spp., Clostridium spp., Bacteroides fragilis.

W przebieg BV, w preparatach bezpośrednio wykonywanych z wymazów z pochwy, bakterie (G. vaginalis, Mobiluncus spp., Prevotella spp., Bacteroides spp.) pokrywają złuszczone komórki nabłonka tak obficie, że ich granice są niewidoczne. Komórki te określa się jako jeżowe lub wskaźnikowe (clue cells).

Pojedyncze komórki bakteryjne na powierzchni
nabłonka. Pośrodku widoczny erytrocyt. Powiększenie 1850x
Bakterie przylegające na pofałdowanej powierzchni nabłonka, początek mikrokolonii. Powiększenie 2980x
Pojedyncze komórki E.Coli na pofałdowanej
powierzchni nabłonka. Powiększenie 10900x
Kolonie bakteryjne. Powiększenie 7050x

Gardnerella vaginalis to względnie beztlenowa, niemająca zdolności ruchu i nietworząca zarodników pleo- morficzna pałeczka. Ścisłe przyleganie licznych bakterii G. vaginalis i Mobiluncus spp. do powierzchni komórek warstwy pośredniej nabłonka pochwy pozwala obserwować w rozmazach pochwowych charakterystyczne komórki jeżowe (ang. clue cells):

Infekcja rzęsistkowa pochwy.

Rzęsistkowica jest chorobą wywoływaną przez pasożytniczego pierwotniaka Trichomonas vaginalis. Rzęsistek wyposażony jest w cztery wolne wici zlokalizowane z przodu oraz piątą tylną wić przyczepioną do wolnego brzegu błony falującej. Poniżej zaprezentowane są zdjęcia mikroskopowe tego drobnoustroju:

Wymaz – komórki nabłonkowe oraz komórki
rzęsistka pochwowego. Powiększenie 700x
Komórki rzęsistka pochwowego – widoczne wici. Powiększenie 1850x
Komórki rzęsistka pochwowego – widoczne wici.
Powiększenie 1850x
Rzęsistek pochwowy na powierzchni nabłonka.
Powiększenie 2800x

Nasz organizm jest miejscem bytowania milionów bakterii i mikroorganizmów. Zachwianie równowagi w tej niewidocznej dla nas gołym okiem przestrzeni, prowadzi do wielu niebezpiecznych chorób. Należy pamiętać o tym, jak ważne jest wczesne reagowanie na każde nietypowe objawy z dróg rodnych. Współczesna medycyna potrafi na szczęście pomóc nam w walce z zaprezentowanymi w tym artykule szkodliwymi bakteriami i grzybami.

Zdjęcia pochodzą z: „ Vaginal SEM atlas ekosystem” – M. Vignali – J.A. Balmer, POLI Industria Chimica S.p.A; Milan; 1995. 

Bibliografia:

Florczak K., Peterek J., Jurga A., Gross M., Cytologia fazowo-kontrastowa w diagnostyce bacterial vaginosis., Gin Prakt 2008; 3: 2-10.
Perenc M., Zakażenia grzybicze pochwy i sromu w praktyce lekarza rodzinnego., Lek Rodz 2007;3:316-32.
BartonS.E., Zakażenia sromu, zagadnienia ogólne i klasyfikacja.,WPG 2001; s. 98-103.
Romanik MK et. al., Waginoza bakteryjna – problemy terapii., w: Wiadomości Lekarskie 2007, LX, 1-2.